Netflix: vroedvrouwen en geschiedenis

Als liefhebber van netflix en series volg ik op dit moment ‘Call the Midwife’. De serie speelt zich af in de jaren vijftig en volgt het wel en wee van de vroedvrouwen (verpleegsters en nonnen) die huize Nonnatus bewonen. Zij verzorgen daar de thuisbevallingen in de arme wijk Poplar in Londen.

Na de eerste paar afleveringen vroeg ik me af of de serie interessant zou blijven. Na een paar bevallingen heb je het immers wel gezien…
Inmiddels zit ik echter bij de vijfde reeks afleveringen.

De verschillen tussen vroeger en nu worden namelijk heel mooi in beeld gebracht. En dat maakt de serie erg interessant om naar te kijken.

Wat vind jij van de jaren vijftig?

Leuke dingen van de jaren vijftig

Persoonlijk ben ik dol op de stijl van de jaren vijftig. De meubel- en inrichtingsstijl, de kleding, de haarkapsels: ik vind het allemaal even mooi. De jaren vijftig kent een sobere elegantie die ik erg kan waarderen. Daarbij waren zaken als degelijkheid, waarden en normen en spaarzaamheid toen nog mooie deugden, in plaats van saaie eigenschappen. Dit zijn ook kenmerken die terugkomen in de serie. Ik vind het eerlijk gezegd bijzonder knap hoe alle beelden tot in detail de jaren vijftig uitademen. Alle mensen, de huizen, het straatbeeld, de spelende kinderen en de inrichting van de huizen ademen de sfeer van de jaren vijftig.

Een stel jonge verpleegsters woont bij de nonnen in, met zijn tweeën op één kamer. Als er al een vriendje is, dan is het allemaal erg braaf, met een lange verkeringstijd en daarna hopelijk (!) een kleine eigen woning. Er zijn minder spullen en het leven oogt wat eenvoudiger. Ondertussen is er wel enige vrijheid voor vrouwen. We zitten immers net na de tweede wereldoorlog, toen vrouwen noodgedwongen buitenshuis aan de slag gingen. Er komt ook langzaam aan wat meer geld en betere vooruitzichten. Dit zie je ook terug in de serie: aan het begin woont iedereen met grote gezinnen in veel te kleine, bouwvallen van huizen. Gaandeweg komen hier (zo tegen de jaren zestig) nieuwbouwflats bij. Een hele verbetering in die tijd!

Overigens viel het me in de serie op dat er vooral thuisbevallingen worden gedaan. In het verloop van de serie komt er ook een kraamkliniek. Die thuisbevallingen vond ik nogal vooruitstrevend, maar misschien is het gewoon natuurlijk om thuis te bevallen.

De minder leuke dingen van de jaren vijftig

In de serie komen ook maatschappelijke kwesties van toen aan bod. En dat was op sommige vlakken best een eye-opener. Sommige dingen zijn nu zo anders. Inmiddels kunnen we ons bij sommige dingen helemaal niet meer voorstellen hoe er in de jaren vijftig mee werd omgegaan.

Homosexualiteit werd in die tijd bijvoorbeeld nog gezien als een verderfelijk iets. Het gevolg hiervan was, dat het alleen in het geheim kon bestaan. In de serie zie je hoe moeilijk dit het leven voor mensen maakt. Om  nooit te mogen laten merken dat je van iemand houdt, omdat deze hetzelfde geslacht heeft als jij… erg moeilijk lijkt me dat.

Doodgeboren babietjes worden in de serie – zonder dat de moeder ze ook maar te zien krijgt – snel weggehaald.  Het zijn stukjes in de serie die ik ronduit pijnlijk vind om te zien. Zeker omdat de beelden je duidelijk maken dat dit niet gedaan wordt om mensen te kwetsen, maar juist om te helpen. Hoe anders wordt hier nu (gelukkig!) over gedacht.

Softenon en ongehuwd moederschap – alle maatschappelijke thema’s uit de jaren vijftige komen aan bod.

Één van de meest opzienbarende dingen waar ik via de serie achter kwam was de export van kinderen die uit de ouderlijke macht waren gezet naar Australië. In de serie kwam dit thema heel summier aan bod: een stel weeskinderen stapt op de boot naar Australië en de voice-over verhaald van een zware toekomst in het verschiet. Omdat ik er niets van begreep (waarom gingen die kinderen in vredesnaam naar Australie?) heb ik het nagezocht.

Het blijkt dat er tot 1970 in totaal zo’n 150.000 kinderen vanuit Groot-Britannië naar Canada, Australië, Nieuw Zeeland en  Rhodesië werden verscheept. Het waren weeskinderen, kinderen die uit de ouderlijke macht waren ontzet, maar ook kinderen van ongehuwde moeder en van ouders die hen tijdelijk naar het weeshuis hadden gebracht tot ze hun eigen leven weer op orde hadden. Ook waren er ouders die dachten dat ze hun kinderen een betere toekomst boden door ze naar een land als Australië te laten gaan. De overheid die deze kinderen naar Australië verscheepte had verschillende redenen. Het belang van kind of ouders was hierbij afwezig. De kinderen (tussen de drie en veertien jaar oud) werden als gratis werkkrachten ingezet op het land en in de bouw. Ze verbleven grotendeels in grote opvanghuizen. Hun leven was ellendig.

Ik had er nog nooit van gehoord en vond het een bizar verhaal. Klik hier als je er meer over wilt lezen. De link verwijst naar een stichting, opgezet door  Margaret Humphreys (een sociaal werker die in 1986 toevallig achter deze geschiedenis kwam). De stichting zet zich in om families weer bij elkaar te brengen.

Is ‘Call the Midwife’ een zware serie?

Hoewel er best pittige maatschappelijke thema’s aan bod komen vind ik ‘Call the Midwife’  geen ondraaglijk zware serie. Het is wel een serie die je aan het denken zet en die je doet realiseren dat het hier en nu best goed is.

Daarbij: in veel landen ís het nog zoals in de jaren vijftig. Soms is dat mooi, maar als er iets afwijkend is (volgens de maatschappij), dan is dat heel wat minder mooi.

Ik vind het mooi dat er in de loop van het verhaal rondom een aantal maatschappelijke thema’s een verandering ontstaat in hoe men ermee omgaat. Ook is het grappig om een aantal dingen te vergelijken met het hier en nu. Zo is de aanwezigheid van mannen bij de bevalling in de serie een absolute no-go. Te schokkend om ook maar te noemen. De man wacht op zijn best in de woonkamer tot de baby geboren is en baby en moeder toonbaar zijn. Buiten is geloof ik nog beter… 🙂

Al met al is het een hele mooie serie, met zowaar nog een stukje geschiedenis ook. Soms lijkt het verleden mooier dan het heden, maar als ik de serie zo eens bekijk, dan ben ik toch wel heel blij dat ik nu leef.

Wat vind jij van de jaren vijftig?
Zou jij in een andere tijd willen leven dan nu?

...
Share
6 Comments

Add a Comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

twee × 1 =