Yoghurt en boter maken van rauwe melk

Ik haalde vorige week zo’n acht liter rauwe melk bij een melktap. Vier plastic containers vulde ik ermee. Eerlijk gezegd vond ik het best spannend. Want waren die plastic melkflessen wel schoon genoeg? Een plastic fles kun je immers niet uitkoken en ik wilde de melk in eerste instantie niet pasteuriseren. En hoe lang blijft die melk dan goed? Een paar dagen? Een week? Moest ik toch maar glazen flessen kopen? Of gewoon maar even hiermee werken en dan geleidelijk aan het plastic vervangen door glas?

 

Dan wilde ik ook nog zelf yoghurt en boter maken.

Al met al waren dat best een hoop nieuwe dingen, waarbij er nog niets in een natuurlijke flow liep – want alles was nieuw.

Wat best even lastig was – maar ook leuk en leerzaam.

Wat deed ik met de rauwe melk?

Rauwe melk bewaren:

Ik bewaar de melk tot nu toe in plastic containers (waar eerst ook melk in zat, maar dan uit de winkel). Die spoelde ik om met wat afwasmiddel en warm water (flink schudden, en een paar keer naspoelen met warm water), waarna ik ze uit liet lekken. Voor het gebruik spoelde ik ze nog maar eens om.

Van de vier containers gooide ik er twee een paar uur in de vriezer. Het doel hiervan was om de temperatuur van de melk terug te brengen naar net boven het vriespunt. Deze containers gaan het laatste open en worden bewaard in de koelste lade van de koelkast (Bedoeld voor vlees / melk).

Verder let ik er erg op dat de containers steeds maar kort buiten de koelkast blijven en dat de melkhouder van het espresso apparaat dagelijks wordt schoongemaakt. De melk die over is aan het einde van de dag gaat in de pap van de volgende ochtend.

Of we hiermee de melk een hele week kunnen bewaren weet ik nog niet. Mogelijk vries ik voor de zekerheid nog twee halve liters in. Langer dan 1 week wil ik het niet bewaren, omdat het rauwe melk is (en we daar maar niet te losjes mee gaan doen).

Yoghurt maken:

Yoghurt maken is eigenlijk best wel makkelijk. Je verwarmd de melk tot 40 graden, roert hier wat yoghurt doorheen (flinke scheut), giet de boel in potten en zet deze een dag warm weg. Ik zette de potten tot de volgende dag in een handdoek in de koelbox voor de kachel. Daarna gingen de potten in de koelkast. Eventueel kun je rauwe melk eerst nog pasteuriseren (15 seconden lang verhitten tot 72 graden en dan snel afkoelen), maar dat vond ik teveel gedoe.

De melk werd yoghurt en de kinderen vinden het de beste yoghurt ever. Dus dat is mooi. Yoghurt is niet moeilijk te maken, dus dat krijg ik wel in mijn systeem.

Melk afromen

Melk in de supermarkt is gepasteuriseerd en gehomogeniseerd. Homogeniseren wil zeggen dat je de vetbolletjes in de melk kleiner maakt, zodat er geen room meer boven komt drijven. Rauwe melk is niet gehomogeniseerd. Dit betekent dat het vette deel (de room) naar boven komt drijven als je de melk een poosje laat staan. De melk kun je dan afromen, waarna je de room weer kunt gebruiken om er andere dingen van te maken (zoals bijvoorbeeld slagroom of roomboter).

Ik schonk alle melk die over was na het maken van yoghurt (bijna 6 1/2 liter) in een hele grote pan en liet deze in de koelkast 24 uur staan.

Toen kwam ik tot de ontdekking dat ik niet kon zien waar de roomlaag eindigde (een pan is niet doorzichtig….) en schepte ik dus op goed geluk wat af. Waarschijnlijk zeer aan de krappe kant trouwens, maar daar moet ik dan nog iets op verzinnen.

Zelf roomboter maken van rauwe melk

De room mengde ik met wat yoghurt om deze vervolgens acht uur op kamertemperatuur te laten staan. Daarna zou je er dan roomboter en karnemelk van kunnen maken. Ik was wat skeptisch en licht huiverig voor deze methode, hoewel internet me vertelde dat dit de manier was waarop men vroeger de boter maakte: een licht verzuurde boter. Het grappige was dat mijn moeder (een boerendochter), zich deze boter onmiddellijk herinnerde. Zelf moest ze als kind vaak de room karnen. Haar moeder maakte dan boter op deze manier. Je kunt de melk ook laten staan zonder er yoghurt doorheen te mengen, maar dat vond ik een beetje riskant.

Afijn… Dus maar aan de slag volgens deze oude, maar kennelijk beproefde methode. Alleen gebruikte ik de mixer in plaats van een boterkarn – wat niks opleverde, tot ik op internet las dat de room eerst terug gekoeld moest worden tot 15 graden. Dan worden die vetbolletjes steviger en gaan ze makkelijker aan elkaar kleven.

Met die tip mixte ik er zowaar in een paar minuten roomboter van.

Het was een klein bolletje, wat in twee dagen schoon op ging – maar al met al is de test zeker voor herhaling vatbaar. Ik overweeg wel om de room dan eerst te pasteuriseren. Want hoewel de roomboter goed was vond ik het lichtzure smaakje persoonlijk niet lekker (mijn huisgenoten overigens wel).

Conclusie

Ik vond het leuk en leerzaam om zelf verschillende dingen te maken met rauwe melk als grondstof. De melk zelf smaakt iets anders dan melk uit de winkel (ik kan niet omschrijven op welke manier). De melk vult meer (maar dat is misschien omdat ik hem slechts beperkt heb afgeroomd) en ik heb er eerder genoeg van. Espresso met gekookte melk van deze melk verslaat met gemak welke eerder gemaakte koffie ooit trouwens – maar na een kop koffie is het dan ook genoeg.

Eind deze week halen we weer een nieuwe voorraad melk. Waarschijnlijk probeer ik dan meer af te romen en zal ik deze room pasteuriseren.

Wordt vervolgd

 

...
Share
11 Comments

Add a Comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

2 × 2 =